اگر بخواهیم مجلات بین اللملی را از نظر درجه و اعتبار بررسی کنیم، بایستی تفاوت موسسات اصلی نمایه کننده(ایندکس) مجلات را بدانیم. در حالت کلی چهار ایندکس کننده معتبر بین المللی در علوم مختلف عبارتند از شرکت تامسون رویترز(Thomson Reuters)، اسکوپوس(Scopus)، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC)  و در زمینه پزشکی هم پاب مد(PubMed) مهمترین ابزار برای جستجوی پایگاه داده های آزاد (دیتابیس) مدلاین است.

مجلات تامسون(ISI, WOS)

شرکت تامسون رویترز(Thomson Reuters) یک شرکت چندملیتی رسانه‌های گروهی است که زیر مجموعه هایی دارد که یکی از این زیر مجموعه ها پایگاه  Web of science می باشد، پایگاه (Web Of Science (WOS یک نمایه استنادی علمی است که توسط تامسون رویترز ایجاد شده است که جستجوی استنادی جامع را فراهم می‌کند. به صورت عامیانه و متداول مقالاتی که در این پایگاه نمایه می شوند به مقالات ISI  شهرت یافته اند، WOS  دو نوع مجله دارد که یکی دارای ایمپکت فاکتور بوده و دیگری بدون ایمپکت فاکتور هستند، به مجلاتی از WOS  که دارای ایمپکت فاکتور هستند مجلات JCR   گفته می شود و به مجلات بدون ایمپکت فاکتور، مجلات ISI Listed گویند.

برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در موسسه تامسون می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:

http://ip-science.thomsonreuters.com/mjl/#journal_lists

مجلات اسکوپوس(Scopus)

اکنون  به بررسی موسسه اسکوپوس می پردازیم، اسکوپوس یکی از نمایه‌های استنادی معتبر و شناخته‌شده‌است که اطلاعات کتاب‌شناختی حدود ۲۵ میلیون سند را در خود جمع‌آوری کرده‌است. اسکوپوس اطلاعات محصولات حدود ۵هزار ناشر علمی را از سراسر جهان در خود جای داده‌است. در مجموع اسکوپوس اطلاعات ۱۶ هزار و پانصد مجله علمی پژوهشی را در خود نمایه کرده‌است. اسکوپوس(Scopus) یکی از محصولات الزویر(Elsevier) است که استفاده از اطلاعات آن نیاز به اشتراک و پرداخت هزینه دارد.

برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در موسسه اسکوپوس می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:

http://www.scimagojr.com/journalsearch.php

مجلات پاب مد(PubMed)

پاب‌مِد (PubMed) مهمترین ابزار برای جستجوی پایگاه داده‌های آزاد (دیتابیس) مدلاین است، که حاوی اطلاعات بیبلیوگرافی پژوهشی برای تمام رشته‌ای علوم پزشکی و زیست‌شناسی است. این دیتابیس تا سال ۲۰۰۸ حاوی ۱۷ میلیون عنوان بود که قدیمیترین آنها به سال ۱۸۶۵ باز می‌گردد. پاب مد مجموعه‌ای از اطلاعات کیفی مرکز ملی اطلاعات زیست‌فناوری و سایر نهادهای و سازمان‌های دولتی حوزه سلامت ایالات متحده آمریکا است. این دیتابیس بطور رایگان برای جهانیان قابل دسترس است.

برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در پاب مد می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/

مجلات ISC

پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC)  یک سامانه اطلاع رسانی علمی است که در صدد تجزیه و تحلیل مجلات علمی کشورهای اسلامی بر اساس معیارهای علم سنجی معتبر اسلامی می‌باشد. پس از تامسون و اسکوپوس، ISC (پایگاه استنادی علوم جهان اسلام) سومین پایگاه استنادی برای سنجش عملکرد پژوهشی کشورها محسوب می شود که ۵٧ کشور در آن مشارکت دارند.

برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در پاب مد می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:

http://mjl.isc.gov.ir/Default.aspx?lan=en

اکنون پس از بررسی اجمالی ایندکس های معتبر بین المللی، لازم است تا با ارزش و اعتبار این ایندکس ها  در ایران آشنا شویم، که ما در این قسمت ایندکس ها را به سه سطح A,B,C  تقسیم بندی می کنیم.

مجلات داخلی

در حالت کلی در ایران سه نوع مجله داریم که اعتبار و درجه علمی آنها از سوی یکی از سه ارگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و حوزه علمیه تعیین می شود و به ترتیب اعتبار عبارتند از:

مجلات علمی- پژوهشی

 هر تولیدی که به دنبال جستجوی حقایق و برای کشف بخشی از معارف و نشر آن در  میان مردم و به قصد حل مشکلی یا بیان اندیشه ای در موضوعی از موضو ع های علمی، از طریق مطالعه ای نظام مند، برای یافتن روابط اجتماعی میان پدیده های طبیعی به دست آید و از دو خصلت اصالت و ابداع برخوردار باشد و نتایج آنها به کاربردها، روشها و مفاهیم و مشاهدات جدید در زمینه علمی با هدف پیشبرد مرزهای علمی و فن آوری منجر گردد، علمی – پژوهشی قلمداد می شود. در واقع هدف اصلی مقاله علمی پژوهشی ایجاد یک استدلال است. یکی از بخش های چنین مقاله ای مرور ادبیات است. در یک مقاله علمی پژوهشی، ادبیات بعنوان اساس و بنیان کار ارائه می شود و بینش جدیدی را که پژوهشگر به دنبال ایجاد آن است، پشتیبانی می کند. مخاطبین اصلی این گونه مجلات پژوهشی، اساتید دانشگاهها، دانشجویان دوره های دکتری و کارشناسی ارشد، پژوهشگران شاغل در مراکز علمی، تحقیقاتی و تولیدی هستند.

مجلات علمی- ترویجی

 یک مقاله علمی ترویجی یا مرور ادبیات، اطلاعات منتشر شده در حوزه یک موضوع بخصوص در یک محدوده زمانی را مورد بحث و بررسی قرار می دهد. مقاله علمی ترویجی(مرور ادبیات) می تواند خلاصه ای از مقالات و منابع موجود باشد اما معمولا سازماندهی خاص خود را دارد و خلاصه و استنتاج‌ها را ترکیب می‌کند و اطلاعات را در ساختاری نو ارائه می دهد. مقاله علمی ترویجی می تواند تفسیری جدید از مقالات و کارهای قبلی ارائه دهد یا اطلاعاتی جدید را با تفاسیر قبلی در هم آمیزد، یا سیر جریان پیشرفت فکری حوزه مورد بحث و مباحثات مربوط به آن را ترسیم کند. مقاله علمی ترویجی بسته به موقعیتف ممکن است مقالات و منابع را مورد ارزیابی قرار دهد و مناسب ترین و مربوط ترین منابع را به خواننده پیشنهاد کند. این مقالات بر پایه جابه‎جایی، تلفیق و ترکیب دانش موجود تهیه می شوند و معمولاً به روشن شدن زوایای مساله‎ای کمک می‎نمایند، از این گونه مقالات می‎توان به مقالات مروری، تدوینی، ترجمه‎ای، تحلیلی اشاره کرد. به لحاظ ارزش علمی در بین مقالات، در این مقاله‎های تحلیلی ارزش و اعتبار بالاتری دارنداما هدف یک مقاله علمی ترویجی خلاصه کردن و استنتاج مباحث و ایده های دیگران است، بدون اینکه پژوهشگر چیز جدیدی به آن اضافه کند. اینگونه مجلات دستاوردهای علمی، فنی و حرفه ای آموزنده و جالب را به زبانی ساده برای افراد دارای تحصیلات دانشگاهی، دانش آموزان سالهای بالای دبیرستانها، صنعتگران، مخترعین، مبتکرین و افراد دارای تحصیلات غیرکلاستیک ارائه میدهند.

مجلات علمی- تخصصی

این مجلات معمولا وابسته به برخی سازمانها و نهادهای خاص بوده و مباحث تخصصی در یک زمینه را مطرح می کنند و نویسندگان مختلف می توانند مطالب خود را برای این مجلات ارسال کنند. نکته قابل توجه در مورد این نوع مجلات این است که این مجلات معمولا هیچ گونه امتیاز و مجوز علمی را از ارگانهای زیربط مثل وزارت علوم،تحقیقات  و فناوری، وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی یا حوزه علمیه دریافت نکرده اند و صرفا به منظور اطلاع رسانی و بالا بردن آگاهی های قشر خاصی از افراد جامعه در زمینه های تخصصی به چاپ مطالب می پردازند.

مثل مجله علمی – تخصصی رشد که وابسته به وزارت آموزش و پرورش بوده و به فعالیت در زمینه مباحث آموزشی می پردازد.

همایش ها و کنفرانس ها

همایشها و کنفرانسهای علمی پژوهشی، از نظر سطح برگزاری در سطوح مختلف منطقه ای، ملی، بین المللی و دانشجویی برگزار می شوند. برای اینکه کنفرانس در هر یک از رده های فوق قرار بگیرد، باید دارای ویژگی های خاصی باشد.

از نظر تعریف عمومی می توان گفت که همایش (کنگره)، گردهمایی است رسمی، متشکل از متخصصین و افراد با تجربه که در آن ضمن طرح تازه های علمی، نتایج تحقیقات و پژوهشهای انجام شده در موضوع علمی مشخص بصورت ارائه مقاله، سخنرانی و پوستر برگزار می گردد و نتایج و دستاوردهای کنفرانس، به صورت عمومی و رسمی منتشر گردد. کنگره دارای سخنرانان متعدد بوده و بصورت دوره ای از یک تا پنج سال یکبار تکرار می گردد. طول مدت کنگره معمولا سه روز یا بیشتر می باشد. برای برگزاری هر کنگره تشکیل تعدادی کمیته تخصصی ضرورت دارد.

از نظر نامگذاری از واژه های متعددی مانند کنفرانس، همایش، گردهمایی، سمیناز، کنگره، سمپوزیوم استفاده می شود که از نظر فنی و اجرایی در حال حاضر در کشور ایران هیچ تفاوتی در این عناوین وجود ندارد و تعریف دقیق و مشخصی برای این واژه ها انجام نپذیرفته است. لذا از نظر برگزاری، به صورت مشخص و صریح می توان گفت که هیچ تفاوتی بین انتخاب واژه ها و عبارات فوق وجود ندارد و استفاده از عنوان کنگره، نشان دهنده بزرگتر بودن یا کوچکتر بودن و یا سطح اعتبار نیست. در پایگاه مرجع برگزاری کنفرانسها نیز، از کلیه عبارات فوق برای اشاره به یک جمع علمی استفاده می شود.

همایش ها و کنفرانس های بین المللی

مصادیق عینی بین المللی شدن یک کنفرانس:

۱- محورهای کنفرانس صرفا متمرکز بر معضلات داخلی نباشد.

۲- انجمنها و تشکلهای بین المللی، کنفرانس را همراهی کرده باشند.

۳- درصدی از مقالات از خارج از کشور ارسال شده باشد.

۴- زبان رسمی کنفرانس، انگلیسی باشد.

۵- کتاب مجموعه مقالات انکلیسی باشد.

۶- مستندات تبلیغاتی انگلیسی هم ارز مستندات تبلیغاتی فارسی باشد.

۷- در نشریات معتبر بین المللی آگهی کنفرانس درج گردد.

۸- کارگاههای آموزشی توسط متخصصان غیرداخلی ارائه گردد.

۹- کنفرانس شرکت کننده غیر ایرانی داشته باشد

۱۰- عنوان کنفرانس در وب سایتها و دایرکتوریهای بین المللی قرار گیرد.

۱۱- کنفرانس، حامیان رسانه ای بین المللی هم داشته باشد.

۱۲- کنفرانس، داوران بین المللی هم داشته باشد.

۱۳- وب سایت کنفرانس هم بخش فارسی و هم انگلیسی داشته باشد

همایش ها و کنفرانس های ملی

کنفرانسهایی که از نظر علمی و دریافت مقالات یا شرکت کنندگان جنبه کشوری داشته و برگزار کنندگان آن حداقل در سطح منطقه ای فعالیت نموده و یا نتایج آن در سطح ملی قابل ارائه شده باشد ، ملی خواهد بود.

نکته قابل ذکر این است که ارزش و اعتبار همایشهای بین المللی بیشتر از همایشهای ملی است


در هرمقاله ژورنال (Journal paper) یک یافته جدید علمی به طور کامل و شفاف بررسی می‌شود. در این نوع مقالات، مقایسه پژوهش جدید با پژوهش‌های پیشین انجام می‌گیرد و نتایج به صورت دقیق و مفصل توضیح داده می‌شوند.

انواع مقالات

  • مقالات اصلی (Original Paper یا Regular Research)
  • مقالات مروری (Review Paper)
  • مقالات از نوع Letter
  • مقالات Short/ Rapid/ Brief Communication

مقاله مروری چیست؟

یک مقاله مروری تحقیقات اخیر در یک موضوع  تحقیقی را برای فهم و درک بهتر افراد و همچنین تجمیع یک موضوع تحقیقی بگونه ای خلاصه سازماندهی می‌کند.

مقاله مروری در واقع نوعی مقاله هست که در یک موضوع علمی، پیشینه را چک میکنه وبه برسی اکثرمقالاتی که در آن زمینه کار شدند می‌پردازد. مثلا شما می‌خواهید ببینید در یک حوزه علمی طی ۱۰-۱۵ سال اخیر چه اتفاقاتی افتاده و یک شناخت کلی به حوزه مورد نظر پیدا کنید به عنوان مثال می‌خواهید ببینید حوزه رشته خودتان بین ده سال اخیر چه رشدی داشته و هزار جور سوال دیگه در ذهنتون وجود داره، بنابراین این نوع پژوهش می‌تواند اطلاعات غنی به پژوهشگر و خوانندگان بدهداین نوع مقاله ممکن است هر چیزی را مورد بررسی قرار دهد، به گونه‌ای طراحی می‌شود تا اطلاعاتی را که قبلاً چاپ شده‌اند خلاصه، تحلیل و ارزیابی کند. در این گونه مقالات به ندرت یافته‌ای تجربی و جدید گزارش می‌شوداین مقاله دانش زمینه ای لازم در آن موضوع را به عنوان یک فرض در نظر می‌گیرد و به آن نمی‌پردازد و در عوض بیشتر به طبقه بندی تحقیقات انجام شده در آن موضوع و دورنمای این موضوع تحقیقاتی در آینده و ارزیابی و مقایسه راهکارها و روش‌های موجود می‌پردازد. مقالات مروری روایی کاملاً مشخص دارند، معمولاً انتقادی‌اند و باید تفسیرهای نظری و نوظهوری ارائه دهند. اگرچه اکثر و یا همه اطلاعات فراهم‌آمده در مقاله مروری قبلاً چاپ شده است، اما چاپ جدید معمولاً مشکلی به وجود نمی‌آورد چرا که ماهیت مرور یک اثر معمولاً روشن و پذیرفته‌شده می‌باشد

هدف مقاله مروری

فراهم کردن یک دیدگاه به خوبی سازماندهی شده و کامل از کارهای انجام شده در یک موضوع تحقیقی به شیوه خلاصه شده است.

مقاله مروری منتشر کنید:

در سال‌های گذشته، مجلات برتر مقالات مروری منتشر نمی‌کردند، به این دلیل که آن‌ها را به عنوان تحقیق اصیل در نظر نمی‌گرفتند. این موقعیت به طور محسوسی تغییر کرده زیرا سردبیران متوجه شده‌اند که یک مقاله مروری خوب بسیار پر استناد است. این استنادات به معنای بالارفتن شاخص تاثیر برای مجلات است (شاخصی که بسیاری از نویسندگان آن را اساس تصمیمشان برای انتخاب مجله در نظر می‌گیرند). بنابراین، مقالات مروری توسط مجلات نسبتا مورد استقبال قرار می‌گیرند. در حالی که نمی‌توان با نگارش مقالات مروری حرفه‌ای شد یک یا دو مقاله مروری می‌تواند به خوبی تعداد کلی استنادات فرد را افزایش دهد. چنانچه فردی در حرفه خود پیش می‌رود، این استنادات مبنایی برای ایجاد شاخص‌های دیگر می‌شوند که تنها استنادات یک مقاله را در نظر نمی بلکه مجموع استنادات یک نویسنده از تمام مقالات وی را ملاک قرار می.

      رهنمودهای نوشتن مقاله  مروری :

در این نوع مقاله نیاز نیست همه جزئیات ذکر شود. اما باید به جزییات همه کارها به یک میزان پرداخته شود. در نوشتن مقاله مروری مطمئن باشید که همه کارهای انجام شده را پوشش میدهیدو دقت کنید که ساختار منطقی مقاله بدرستی نوشته شود.

شما باید در هر موضوع تحقیقی حداقل ۵-۸ مقاله را خلاصه کنید و نظرات خود در مورد روش مورد استفاده هر مقاله و مقایسه آن با روش‌های دیگر را ذکر کنید. باید یک بررسی نقادانه درباره کارهای انجام شده پیشین از چندین نقطه نظر انجام دهید. و به پیش بینی‌ها و پیشنهادات خود درباره کارهای آینده بپردازین. سعی کنید مقاله مروری شما حرف جدیدی را بیان کند.

دقت کنید که…        

– هر چه که در مقاله مروری می‌نویسید باید به قلم خودتان باشد.

– هر مطلبی حتی اگر در مقاله دیگران آمده باشد باید در مقاله شما منبعش ذکر شود. نقش مهم مقالات مروری راهنمایی به نوشتارهای علمی اصیل است. به همین دلیل دقیق و کامل بودن استنادهای ارائه شده امری ضروری است.

–برای پی بردن به فرایند این نوع پژوهش به غیر از مطالعه حتما تجربه عملی در این حوزه کسب کنید

سه نوع مقاله مروری داریم:

۱- مرور روایتی

۲- مرور نظام مند

۳- فراتحلیل

هر کدام از این نوع مقالات مروری وجه تمایز و تشابهاتی با هم دارند.

روش یافتن  مقالات

جستجو در پایگاه‌هایی چون

– ACM

– IEEE

– Springer

– Science Direct

– Google Scholar

نحوه انتخاب مقالات یافته شده:

  • تلاش کنید که مقالات مروری در رابطه به موضوع مربوطه پیدا کنید. (در صورت وجود)
  • مقالاتی که راحت‌تر می‌توانید آن‌ها را بفهمید انتخاب کنید – مقالات ژورنال‌های معتبر راحت‌تر فهمیده می‌شوند
  • باخواندن هر مقاله تعدادی مقالات مرتبط می‌توانید در آن پیدا کنید. این مقالات می‌توانند به شما در ایجاد مقاله مروری کمک کنند.
  • ابتدا سعی کنید مقالات ژورنال‌های معتبر ISI را پیدا کنید. سپس مقالات کنفرانسی را مطالعه کنید.
  • اولین مقالات در موضوع مربوطه را بیابید
  • سعی کنید مقالات انتخابی شما جدیدتر باشد
  • سعی کنید تکنولوژیهایی که تحقیقات به آن‌ها کمک کرده‌اند را مشخص کنید
  • ارتباط بین مقالات مختلف را بیابید. این مساله می‌تواند شما را در ارایه طبقه بندی مناسب کمک کند.

ساختار مقاله :

هرگز یک مقاله مروری از به هم چسباندن مقالات دیگر بوجود نمی‌آید. اجزای ساختار مقاله مروری با اجزای مقاله تجربی مشابهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد. عمده‌ترین تفاوت در بدنه اصلی مقاله است. بدنه اصلی مقاله تجربی به ترتیب شامل مقدمه، روش، نتایج و بحث است؛ در حالی که، بدنه اصلی مقاله مروری به ترتیب شامل مقدمه، ترکیب نتایج و نتیجه‌گیری است.

ساختار معمول مقالات مروری

– عنوان

– چکیده

– مقدمه

– بدنه مقاله

– نتیجه گیری و کارهای آینده

– منابع

مقدمه

مقدمه مقاله مروری باید به ترتیب شامل بخش‌های زیر باشد

– اهمیت موضوع چه از نظر تکنولوژی و کاربرد در دنیای واقعی و چه کمک به تحقیقات دیگر و چشم انداز دراز مدت به پیشرفت صنعت

– توضیح مختصر در باره موضوع مورد بررسی

– توضیح که چرا مرور این مساله می‌تواند مفید باشد (دلیل فواید مقاله  )

– خلاصه ای از الگوی طبقه بندی ارایه شده در این مقاله

– خلاصه ای از راهکارهای ارایه شده و مقالات موجود با توجه به طبقه بندی ارایه شده

بدنه یک مقاله مروری

دراین قسمت شما باید به طور خلاصه، روش جستجوی خود را برای بدست آمدن مقالات بنویسید. به عنوان مثال: در چه بانک اطلاعاتی جستجو کردید؟ از چه کلمات کلیدی استفاده کردید؟ راه اصلاح جستجو خود؟ چند مقاله به صورت خلاصه مقاله و چند مقاله به صورت کامل؟ چند مقاله بدست آمد؟ چگونه از میان آن‌ها انتخاب کردید؟ همچنین خلاصه ای از موارد و روش‌های هر یک از مقالات را بنویسید. در این بخش همچنین به ارایه تکنیکهای مورد بررسی با توجه به طبقه بندی ارایه شده بپردازین. هر طبقه از طبقه بندی‌های موجود یا هر بخش را به طور جداگانه در مقاله پوشش دهید. (بخش‌ها و زیر بخش‌ها). مقالات یا موسسات پیشرو در موضوع مورد بررسی را مشخص کنید به تحلیل و برسی مشکلاتی که هنوز حل نشده‌اند یا چالش‌های موجود و کارهای آینده بپردازین.

نتیجه  گیری :

– خلاصه ای از نتیجه گیری نتیجه گیری مقاله مروری

– در این بخش با نهایت اختصار با توجه به طبقه بندی ارایه شده باید نقاط قوت و ضعف کارهای انجام شده و چالش‌های پیش رو را ارایه کنید.

منابع

– در این بخش همه منابع باید به یک فرم باشند. لیستی از مقالات مورد استفاده با ذکر دقیق نام نویسندگان،  عنوان مقاله و مجله ای که مقالهرا منتشر کرده است تهیه کنید .

– سعی کنید که در منابع از Url استفاده نکنید مگر در مورد یک نرم افزار یا گروه تحقیقاتی

– همچنین نیازی به نوشتن ISBN کتب استفاده شده نیست.

– همه منابع باید به یک فرم باشند.


بخش چکیده خلاصه‌ای از نکات برجسته تحقیق است. طول چکیده و نوع آن بستگی به محلی دارد که شما می‌خواهید مقاله‌تان را به آنجا بفرستید. ژورنال‌ها و کنفرانس‌ها معمولا مشخص می‌کنند که اندازه و نوع چکیده به چه صورت باشد.“چکیده همانند تبلیغ مقاله است، به گونه‌ای بنویسید که خوانندگان را جلب کند” بنابراین قبل از شروع به نوشتن باید دستورالعمل مربوط به مکان ارسال مقالهرا مطالعه کنیم. سعی کنید چکیده را به گونه‌ای بنویسید که خواننده را از خواندن بقیه مقاله منصرف نکند. خواننده مقاله دوست دارد با خواندن چکیده متوجه شود مقاله درباره چیست و آیا با علائق او مطابقت دارد. چکیده پس از عنوان بیشتر از سایر بخشهای یک مقاله خوانده می شود. در چکیده قسمت های مختلف مقاله شامل مقدمه، اهداف، روشها و نتایج تحقیق بصورت خلاصه ذکر می شود. متن بسیاری از مقاله ها به طور کامل در دسترس ما نیست و گاهی فرصت برای خواندن تمام مقاله نداریم و از این رو چکیده مقاله اهمیت زیادی دارد.

در متنِ چکیده باید از ذکر هرگونه توضیح اضافی خودداری شود. مطالب چکیده باید فقط به صورت گزارش (بدون ارزشیابی و نقد) از زبان خود پژوهشگر (نه نقل قول) به صورت فعل ماضی تهیه شود.

چکیده در حقیقت بخشی کامل، جامع و مستقل از اصل گزارش در نظر گرفته می‏شود و نباید پیش از انجام گزارش، پژوهش تهیه شود. طول چکیده برای مقاله، بستگی به روش‏های خاص هر مجله دارد و معمولاً بین صد تا ۱۵۰کلمه پیشنهاد شده است.

مطالب مربوط به نگارش بخش چکیده را سعی می‌کنیم در دو بخش ارائه نماییم. مطالبی که در این بخش به آنها خواهیم پرداخت عبارتند از:

  1. چکیده را چه زمانی بنویسم؟
  2. ترتیب موضوعی چکیده به چه صورت باشد؟
  3. شروع چکیده چگونه باشد؟
  4. چه سبکی برای نوشتن انتخاب کنم: شخصی یا غیرشخصی؟

۱- چکیده را چه زمانی بنویسم؟

نوشتن یک پیش نوس از چکیده، قبل از نوشتن کل مقاله می‌تواند مفید باشد. این کار خط مشی فکری مناسبی جهت نوشتن بقیه مقاله و ساختار آن در اختیار نویسنده قرار می‌دهد. ولی افراد خبره معمولا ابتدا بخش‌های دیگر مقاله را می‌نویسند و سپس اقدام به نوشتن چکیده و مقدمه می‌کنند. در این حالت به همان ترتیبی که فرایند تحقیق صورت گرفته است، نوشتن مقاله نیز انجام می‌گیرد.

۲- ترتیب موضوعی چکیده به چه صورت باشد؟

چکیده به طور کلی باید حداقل به سه سوال از چهار سوال زیر پاسخ دهد و ترتیب بیان آنها نیز باید به ترتیب آورده شده در اینجا باشد:

  • چرا این پروژه انجام شده است؟ و چرا این مقاله نوشته شده است؟
  • چه کاری انجام گرفته است و به چه صورت؟
  • نتایجی که بدست آمده است چیست؟ چه چیز جدیدی نسبت به کارهای قبلی دارد؟
  • نتایج بدست آمده بر چه چیزی دلالت می‌کنند؟ نتیجه گیری یا پیشنهادات برای کارهای آینده چیست؟

ترتیب پاسخ دادن به این سوالات می‌تواند تاثیر متفاوتی بر روی خواننده داشته باشد. پاسخ به این سوالات همچنین کمک می‌کند تا نویسنده نقاطی که از اهمیت بیشتری برخوردار هستند را نیز در مقاله برجسته‌تر کند.

۳- شروع چکیده چگونه باشد؟

هیچگاه یک آگهی تبلیغاتی با این جملات شروع نمی‌شود “هدف از این تبلیغ این است که شما را متقاعد به خرید …” در عوض همیشه تبلیغات بر روی نقاط قوت کالایی که تبلیغ می‌کنند تمرکز می‌کنند. چکیده مقاله شبیه به تبلیغ مقاله یا کار شماست. یک نمونه چکیده به همراه نسخه اصلاح شده آن در اینجا آورده شده است:

Original version

In this paper we present the design and development of a highly innovative software application , Transpeach,which allows mobile phone users to use their own native language when speaking to someone of another native language. The prototype version enables a Japanese mobile phone user

Revised versions

To extend automatic translation from written to oral communication we developed Transpeach. This software allows, for instance, a Japanese mobile phone user to talk to a Greek counterpart in Greek, likewise the Greek’s words are automatically translated into Japanese

۴- چه سبکی برای نوشتن انتخاب کنم: شخصی یا غیرشخصی؟

چهار سبک مختلف برای نگارش چکیده یا مقاله مورد استفاده قرار می‌گیرد:

I found that x=y

We found that x=y

It was found that x=y

The authors found that x=y

سبک نوشتن به زمینه متن و همچنین ژورنالی که مقاله را به آن می‌فرستید بستگی دارد. استفاده از سبک اول (اول شخص مفرد)، بیشتر در زمینه علوم انسانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که در آن نظر نویسنده از اهمیت ویژه برخوردار است. سبک دوم می‌تواند در زمینه‌های مختلف مورد استفاده قرار بگیرد. سبک سوم مرسوم‌تر است و بسیاری از ژورنال‌ها بر این سبک تاکید می‌کنند. سبک چهارم کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مطالبی که در بخش بعدی به آنها خواهیم پرداخت پاسخ به سوالات زیر است:

  • از چه حالتی از افعال استفاده کنم؟
  • آیا نقاط ضعف تحقیق را بیان کنم؟
  • چه چیزهایی را در چکیده ننویسم؟
  • یک چکیده  ضعیف چه ویژگی‌هایی دارد؟
  • از چه عبارت‌هایی در نوشتن چکیده استفاده کنم؟

۵- از چه حالتی از افعال استفاده کنم؟

پر کاربردترین حالات مورد استفاده حال ساده و گذشته ساده است. به عنوان مثال حال ساده برای بیان موارد زیر در یک چکیده مورد استفاده قرار گرفته است:

  • توصیف محتوای مقاله (مانند: we investigate, we show)
  • توصیف یک نظر عمومی که در مقاله مورد سوال قرار گرفته است (مانند: the phenomenon is essentially random)
  • ارجاع به کارهای انجام گرفته طی تحقیق (مانند: we show that toast does indeed have an inherent tendency)
  • نتیجه گیری کلی (مانند: Murphys Law appears to be an ineluctable feature of our universe)

اگرچه حال ساده در چکیده مورد استفاده قرار گرفته است. در متن مقاله از گذشته ساده جهت بیان کار انجام گرفته استفاده شده است.

در مقاله‌ای دیگر نویسنده سبک چهارم (The authors found that x=y) را در نوشتن مقاله انتخاب کرده است و با استفاده از حال ساده موارد زیر را بیان کرده است:

  • صحبت درباره موقعیت شناخته شده (مانند: people tend to hold overly favorable views)
  • توضیح نظر نویسنده درباره موقعیت شناخته شده (مانند: the author suggest that )

در این مقاله نیز نویسنده جهت بیان کار انجام شده از گذشته ساده استفاده کرده است (the authors found that …). این شیوه نگارش چکیده را می‌توان روش استاندارد استفاده از حالات در چکیده نامید.

برخی از نویسندگان از حال کامل یا حال کامل استمراری در نگارش چکیده استفاده می‌کنند. در واقع این دو حالت زمانی استفاده می‌شوند که چیزی که در حال توصیف آن هستیم در گذشته شروع شده است و هنوز در زمان حال نیز توضیحات داده شده درباره آن درست است. این حالات بیشتر در بیان پیش زمینه تحقیق مورد استفاده قرار می‌گیرند:

In the last few years there has been considerable interest in

Since 2010 attention has focused on

حال کامل (به صورت active یا passive) همچنین می‌تواند برای بیان یافته‌های تحقیق مورد استفاده قرار گیرد:

We have found / devise / developed a new approach to X. (active

A new approach to X has been devised. the effectiveness of the approach has been demonstrated … (passive

۶- آیا نقاط ضعف تحقیق را بیان کنم؟

چیزی که واضح است این است که نقاط ضعف تحقیق باید در جایی از مقاله مطرح شوند. ولی همانطور که قبلا گفته شد، چکیده همانند تبلیغ مقاله است و با بیان نقاط ضعف در چکیده اثر منفی در خواننده ایجاد خواهیم کرد. بنابراین نقاط ضعف را در چکیده بیان نمی‌کنیم و آنها را در قسمت بحث  و نتیجه‌گیری مطرح خواهیم کرد.

۷- چه چیزهایی را در چکیده ننویسم؟

از نوشتن موارد زیر در چکیده باید خودداری کرد:

  • پیش زمینه تحقیق که برای خواننده بیش از حد عمومی باشد (فرض می‌شود خواننده حداقل پیش زمینه‌ای در موضوع تحقیق دارد)
  • مواردی که در مقاله پوشش داده نشده است
  • کلماتی که بیش از اندازه تخصصی یا عمومی باشند
  • تعریف کلمات کلیدی
  • عبارت‌های ریاضی
  • کمیت‌های عمومی مانند many، several، few و استفاده بیش از اندازه از صفت‌هایی که برداشت عمومی از آنها نمی‌توان کرد مانند innovative ،interesting ،fundamental
  • جزییات غیر ضروری که بهتر است در مقدمه بیان شوند
  • ارجاع به دیگر مقالات. اگر کار شما ادامه کار دیگران است در چکیده از نام آن افراد برای ارجاع به کار انجام شده توسط آنها استفاده کنید

۸- یک چکیده  ضعیف چه ویژگی‌هایی دارد؟

چکیده‌ای که به خود استوار نباشد یعنی با مطالعه آن به تنهایی نتوان فهمید که محتوای مقاله چیست و چه کاری توسط نویسنده صورت گرفته است و چه نتایجی بدست آمده است. چکیده‌ای که بیشتر شبیه به مقدمه مقاله باشد، یعنی با بیان بیش از حد پیش زمینه شروع شود و مشخص نباشد نوآوری مقاله چیست. ارجاع به کارهای قبلی نویسنده یکی دیگر از نقاط ضعف چکیده است. بیان جزییات غیر ضروری می‌تواند منجر به یک چکیده ضعیف شود.

۹- از چه عبارت‌هایی در نوشتن چکیده استفاده کنم؟

از آنجاییکه در چکیده باید مشخص شود مسئله اصلی تحقیقی که صورت گرفته است چیست و هدف نوشتن مقاله چه بوده است و نوآوری آن چیست، عبارت‌های زیر می‌توانند در این قسمت مورد استفاده قرار گیرند. با توجه به وجود این عبارات در سایت بانک عبارت‌های علمی، از قرار دادن آنها در اینجا خودداری کرده‌ام و تنها عنوان عبارت‌ها در این سایت را بیان می‌کنم:

Establishing the importance of the topic

Focus, aim, argument

عبارت‌های تحت عنوان زیر نیز می‌توانند در نگارش چکیده مورد استفاده قرار گیرند:

Highlighting a problem in the field of study

Highlighting a controversy in the field of study

Highlighting a knowledge gap in the field of study


به تازگی (۸ دسامبر۲۰۱۶) الزویر (elsevier) از محصول جدیدی تحت عنوان ژورنال متریکJournal Metrics رونمایی کرده است. آنچه که در این محصول خودنمایی می کند فاکتور جدیدی است به نام “سایت اسکور” CiteScore که الزویر ارائه داده است و به نوعی رقیب (ایمپکت فاکتور یا ضریب تأثیر) IF تامسون – رویترز محسوب می گردد. مجموعه متریکس CiteScore در تکمیل سایر شاخص‌های اسکوپوس از جمله SNIP و SJR (رتبه مجله درSCImago) معرفی شده که روی هم بینش کاملی از وضعیت تاثیر بیش از ۲۲ هزار منبع استنادی ارائه می‌دهند.

هم اکنون ۲۲۲۵۶ عنوان نشریه (منظور فقط مجلات نیستند هر چیزی که به صورت پیوسته در حال ایندکس شدن در اسکوپس می باشد اعم از مجلات، همایش نامه ها، انتشارات تجاری و book series) که در الزویر چکیده های مقالاتشان ایندکس شده است در وب سایت جدید، دارای “CiteScore” هستند و فعلا هم این ابزار به صورت رایگان در اختیار کاربران قرار گرفته است.  شاخص استنادی اصلی CiteScore در هر دوره بر اساس استنادات به مقالات مجله در ۳ سال قبل محاسبه می‌گردد.

سایت‌اسکور چیست؟

سایت‌اسکور یک شاخص ساده برای اندازه‌گیری تاثیر استنادی مجلات است. بر خلاف ضریب تاثیر که انواع خاصی از مقالات (مروری و پژوهشی و فنی) را در محاسبه تعداد مقالات در مخرج کسر در نظر می‌گیرد، این شاخص همه انواع مقالات را در محاسبه خود در نظر می‌‌گیرد.
یک مورد خاص که در سایت‌اسکور وارد محاسبه نمی‌گردد، مقالات In press است. از آنجایی که اسکوپوس همه مقالات In press را از ناشران مختلف دربرنمی‌گیرد، لذا برای اجتناب از bias در محاسبات این شاخص استنادی، مقالاتی که هنوز در شماره‌ای از مجله وارد نشده‌اند، در محاسبه سایت‌اسکور وارد نمی‌شود.

محاسبه سایت‌اسکور

سایت‌اسکور از تقسیم استنادات به مقالات سه سال اخیر بر تعداد مقالات سه سال اخیر به‌دست می‌آید.
برای مثال سایت اسکور ۲۰۱۵ نشریه ی نیچر متدز (Nature Methods) 15.62 است که از تقسیم تعداد استنادهایی که مقالات سالهای ۲۰۱۲، ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ این نشریه در سال ۲۰۱۵ دریافت کرده (تعداد ۱۷۱۱۹ استناد – صورت کسر) بر تعداد مقالات این نشریه در سه سال بیان شده (تعداد ۱۰۹۶ مقاله – مخرج کسر) به دست می‌آید.

سایت‌اسکور ترکر CiteScore Tracker

سایت‌اسکور ترکرCiteScore Tracker شاخص دیگریست که نحوه محاسبه آن همانند سایت‌اسکور است با این تفاوت که قرار است به صورت ماهیانه برای همان سال به‌روزرسانی شود. البته سایت‌اسکور فقط یک بار ارائه می‌شود و دیگر هم تغییر نمی‌کند ولی سایت‌اسکور ترکر به دلیل ماهیت خود نیازمند ۱۲ بار تغییر و به‌روزرسانی در سال است.
مثلا سایت‌اسکور سال ۲۰۱۵ نشریه ی نیچر توسط اسکوپوس عدد ۱۴.۳۸ اعلام شده است که دیگر تغییر نمی‌کند. اما سایت‌اسکور ترکر همین مجله عدد ۱۱.۵۱ برای آپدیت دسامبر ۲۰۱۶ می‌باشد. عدد ۱۴.۳۸ نشان می دهد که هر عنوان از اسناد منتشر شده در نشریه ی نیچر به طور متوسط ۱۴.۳۸ استناد در طول سه سال دریافت کرده است.

برای یادگیری اینکه چگونه سایت اسکور محاسبه می شود عکس زیر گویای این موضوع است. برای مثال “سایت اسکور ۲۰۱۵ نشریه ی نیچر” عدد ۱۰۸۷۵۷ در صورت کسر، تعداد استنادهایی که مقالات سالهای ۲۰۱۲، ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ در سال ۲۰۱۵ دریافت کرده اند بر عدد ۷۵۶۳ ( مخرج کس تعداد مقالات نیچر در سه سال بیان شده) تقسیم شده است.

 

 

 

 

*نکته ای که باید باز هم توجه شما جلب شود این است که در اینجا همه ی انواع مدارک چاپی توسط نشریه مورد محاسبه قرار می گیرند اعم از سرمقاله، مقاله پژوهشی، مقاله ی مروری، مقاله ی کنفرانسی،سرمقاله و… (به جز Articles-in-press)

*This not only includes articles and reviews but also letters, notes, editorials, conference papers and other types indexed by Scopus

و اما برای شاخص “سایت اسکور ترکر” که به صورت ماهیانه برای سال جاری ارائه می شود از اواخر ماه می میلادی May آغاز می گردد. یعنی اینکه ما در اینجا برای سال ۲۰۱۶ به صورت ماهیانه گزارش های ژوئن۲۰۱۶، جولای۲۰۱۶،…..اوریل ۲۰۱۷ و می ۲۰۱۷ خواهیم داشت. چرا که در حدود اواخر ماه می ۲۰۱۷ شاخص “سایت اسکور” تکمیل و ثابت خواهد شد. (اسکوپوس برای هر سال حدود ماه می شاخص CiteScore را ارائه می دهد).

برای خوانندگان به ویژه دانشجویان بسیار مهم است که تفاوت “سایت اسکور” و “سایت اسکور ترکر” را از روی مطالب نوشته شده در بالا درک کرده باشند.

CiteScore Percentile

برای مقایسه دو نشریه در دو حیطه‌ی موضوعی مختلف، شاخص CiteScore Percentile معرفی شده است. مثلا برای نشریه ی نیچر عدد ۹۹ ارائه شده است و این بدان معنی است که این نشریه جزء ۱ درصد بالایی حوزه‌ی پزشکی محسوب می‌گردد و حال اگر نشریه ای در حوزه ی مثلا مهندسی عدد ۴۰ ارائه شود یعنی جزو ۴۰ درصد پایینی نشریات آن حوزه است و لذا این دو نشریه با هم از نظر این شاخص قابل قیاس می شوند .

نکاتی در خصوص CiteScore

• دسترسی به این شاخص ها از طریق اسکوپوس بدون دریافت هیچ هزینه‌ای آزاد است.
• بر خلاف ضریب تاثیر (IF) که از Journal Citation Reports تولید می شود نحوه محاسبه سایت اسکور از پایگاه اسکوپوس هست و دارای شفافیت برای همه است. همچنین JCR که ضریب تاثیر از آن محاسبه می‌شود بر خلاف سایت‌اسکور به‌طور آزاد در دسترس همه نیست و نیازمند پرداخت حق اشتراک می‌باشد.
• چکیده مقالات در این شاخص محاسبه نمی‌شوند به خاطر اینکه اسکوپوس آنها را تحت پوشش ندارد.
• Journal self-citations در این شاخص محاسبه می‌شوند.
• دلایلی که تمامی مقالات در محاسبه این شاخص مد نظر قرار می‌گیرد: کاستن از دستکاری استنادی، نشان دادن تاثیری جامع از کل مجله، موافقت نکردن با سیستم طبقه‌بندی مقالات در محاسبه استنادی.


اندنوت (EndNote) محصولی از شرکت تامسون رویترز (Thomson Reuters) نرم افزاری جهت ذخیره و سازماندهی منابع مورد استفاده در روند پژوهش می‌باشد. این برنامه قابلیت جستجوی مقالات در پایگاه‌ها و ذخیره کردن اطلاعات مورد نیاز آن‌ها را فراهم می‌کند. با این برنامه می‌توان منابعی که برای نوشتن پروپوزال تحقیقاتی، پایان نامه،مقاله، کتاب و هر نوشته تحقیقاتی دیگر مورد استفاده قرار گرفته‌است را مدیریت و آن‌ها را در یک فرمت نوشتاری استاندارد ذخیره نمود. اندنوت دارای فرمت مجلات مختلف می‌باشد، بنابراین با کمک آن می‌توانید منابع مقاله خود را مطابق آن مجله به طور خودکار و سریع تغییر دهید.

 برخی از کاربردهای این نرم افزار:

  • انجام کامل‌ترین بررسی منابع (Literature Review) برای پروپوزال تحقیقاتی، پایان‌نامه، مقاله، و کتاب
  • انجام بهترین طبقه‌بندی برای دسترسی به منابع و مطالعهٔ آن‌ها
  • جستجوی آسان منابع پژوهشی مورد استفاده
  • پیدا کردن متن کامل (Full Text) مقالات
  • نوشتن یا ویرایش منابع پروپوزال تحقیقاتی، پایان نامه، مقاله و کتاب با دقت و سرعت بالا
  • وارد کردن منبع به متن پروپوزال تحقیقاتی، پایان نامه، مقاله و کتاب و همچنین اضافه شدن خودکار آن به فهرست منابع در انتهای فصل یا انتهای سند با یک کلیک
  • تغییر فرمت منابع مقاله بر اساس مجلات مختلف با یک کلیک
  • طبقه‌بندی اشکال، جداول و سایر فایل‌ها
  • جستجو آنلاین منابع
  • وارد نمود اطلاعات منابع تنها از طریق وارد کردن فایل PDF مقالات

 

دانلود راهنمای آموزشی:

برای دریافت راهنمای آموزشی  روی راهنمای آموزشی نرم افزار اندنوت (EndNote X7) کلیک کنید.


ریسرچ‌گیت (انگلیسیResearchGate) یک شبکه اجتماعی علمی برای پژوهشگران، دانشمندان، استادان و دانشجویان سراسر جهان در جهت ارتباط، همکاری، پرسش و پاسخ و مبادله‌های علمی است.

این وبگاه در سال ۲۰۰۸ و توسط دو پزشک ویروس‌شناس به نام‌های ایاد مادیش و سورن هاف مایر، و یک متخصص رایانه به نام هارست فیکنشر دربوستون آمریکا راه‌اندازی شد و چندی بعد به برلین آلمان انتقال یافت. تعداد کاربران این شبکه اجتماعی از ۲۵۰۰۰ نفر در سال ۲۰۱۱ به شش میلیون نفر در پایان سال ۲۰۱۴، رسیده است. تعداد کارکنان آن نیز در پایان سال ۲۰۱۴، ۱۲۰ نفر گزارش شده است.

ریسرچ گیت برای اعضاء خود، شماری از ابزارها و امکانات جهت همکاری‌های علمی جهانی، فراهم می‌کند. ثبت نام در این شبکه رایگان است. این شبکه، محدود به یک رشته موضوعی خاص نیست و محققان از همه رشته‌ها می‌توانند در این شبکه ثبت نام کنند. بعد از ثبت نام، محقق می‌تواند عناوین تألیفات، زمینه‌های علاقه‌مندی و مهارت خود را از طریق پروفایل تخصصی خود با سایر محققان به اشتراک بگذارد(Giglia 2011).

  • این شبکه توسط بنچ مارک کپیتال پشتیبانی می شودکه سرمایه‌گذاری سایت‌های ای بای و توئیتر را نیز پشتیبانی می‌کند.
  • اکتشاف، ارتباط و همکاری از اهداف اصلی این شبکه اجتماعی است.
  • ریسرچ گیت را در ردیف سایت‌های آگاهی رسانی پژوهشی دسته‌بندی نموده‌اند.
  • نتیجه مطالعه مادهاسادهان نشان داد که از میان شبکه‌های اجتماعی عمومی، فیس بوک و از میان شبکه‌های اجتماعی تخصصی ریسرچ گیت بیشترین استفاده را در بین محققان برای انجام فعالیت‌های دانشگاهی داشتند.
  • در تحقیقی که پیرامون تحولات مشارکتی آزاد صورت گرفته است، شبکه ریسرچ گیت را، نوعی شبکه اجتماعی مشارکتی معرفی کرده است و کارکرد این نوع شبکه‌ها را در ۵ گروه شناسایی و شبکه، تعاملات و ارتباطات، اطلاعات محتوا، تمرکز موضوعی و درجه آزادی دسته‌بندی نموده است. هارملن نیز در پژوهشی تحت عنوان «تجزیه و تحلیلی برای درک پروهش»، شبکه اجتماعی ریسرچ گیت را به عنوان شبکه اجتماعی محققان، معرفی کرده است (Harmelen 2012).
  • محققان برای بارگذاری تألیفات در پروفایل خود، هیچ محدودیتی ندارند و علاوه بر مقالات مجلات و کنفرانس‌ها، قادر هستند تا اطلاعات خام، نتایج منفی پژوهش، همچنین پژوهش‌های ناتمام را نیز بارگذاری نمایند.
  • در شبکه اجتماعی علمی ریسرچ گیت همچنین محققان می‌توانند اختیار خود-آرشیوی آثار خود را داشته باشند تا برای جامعه علمی وسیعتری، قابل دسترس باشد. طبق الگوی دسترسی باز، اگر سیاست‌های کپی رایت اجازه دهد، محقق می‌تواند نسخه کامل آثار منتشر شده خود را در بخش انتشارات، بارگذاری نماید(Giglia 2011). در نتیجه ریسرچ گیت به عنوان یک سپردنگاه خود-آرشیوی نیز در نظر گرفته می‌شود. سیستمی که جاده سبز به دسترسی باز نامیده می‌شود.

امکانات ریسرچ­ گیت

    1. امکان ثبت نام رایگان برای افراد در همه حوزه­های علمی و پژوهشی با استفاده از آدرس پست الکترونیکی دانشگاهی
    2. امکان ایجاد پروفایل شخصی و قرار دادن اطلاعات مربوط به وابستگی سازمانی، زمینه­های علاقه­مندی، مهارت­ها و همچنین بارگذاری متن کامل تألیفات (با توجه به قوانین حق مؤلف) و پژوهش‌های منتشر نشده
      1. مراحل ایجاد پروفایل:ورود به سایت ریسرچ گیت، وارد کردن نام و نام خانوادگی، وارد کردن اطلاعات دانشگاهی، وارد کردن رشتهٔ تحصیلی، اضافه نمودن مهارت‌ها و تخصص‌ها، آپلود عکس پروفایل.
    3. وجود رابط و امکان انتقال پروفایل و انتشارات از سایر شبکه ­های اجتماعی مانند فیس بوک و لینکداین به ریسرچ گیت
    4. امکان ایجاد و عضویت در گروه­های عمومی(topics) و تخصصی(projects)
    5. امکان جستجوی مشاغل، کنفرانس‌ها، همایش­­ها، کارگاه­ها در موضوعات مورد علاقه
    6. امکان جستجو براساس نام پژوهشگر، نام سازمان، نام مجلات، موضوع و غیره
    7. امکان پرسیدن سوالات تخصصی و پاسخ دادن به سوالات تخصصی سایر افراد
    8. امکان لایک کردن، دنبال کردن و نظر دادن در مورد سایر پژوهشگران و انتشارات آن­ها
    9. رتبه‌بندی افراد و سازمان­ها (براساس رتبه افراد وابسته به آن سازمان) براساس شاخص نمره تأثیرگذاری
    10. رتبه‌بندی افراد و سازمان­ها (براساس رتبه افراد وابسته به آن سازمان) براساس شاخص ریسرچ ­گیت یا آر. جی
    11. امکان تأیید فعالیت‌های پژوهشی دیگران یا تأیید شدن فعالیت‌های پژوهشی خود از سوی سایر دنبال کنندگان
    12. اطلاعات مربوط به تعداد دفعات و افرادی که هر مدرک را بازدید، بارگذاری و استناد کرده‌اند
    13. اطلاعات مربوط به افرادی که دارای تألیف مشترک با هر پژوهشگر بوده‌اند
    14. ریسرچ گیت موتور جستجوی معنایی خود را توسعه داده به این صورت که اجازه جستجوی همزمان در هفت بانک اطلاعاتی بزرگ مانند پاب مد، سایت سیر، ری پک، ناسالایبراری و … فراهم می‌کند، به گونه‌ای که امکان مشاهده چکیده و همچین دانلود مقالات کامل وجود. موتور جستجو، زنجیره وسیعی از اصطلاحاتی که از جستجوهای کلیدواژه‌ای استاندارد استفاده می‌کند را تحلیل تا نتایج دقیقتری به دست آورد.[۲][۳]
  • رتبه ریسرچ گیت (انگلیسیResearchGate score) نمره‌ای است که شبکه ریسرچ گیت توسط الگوریتم مخصوص به خود، به هر محقق، دانشگاه یا مؤسسه اختصاص می‌دهد. رتبه آر. جی، تعامل بین محققان را که بخش مهمی از فرایند پژوهش است، قابل مشاهده و قابل سنجش می‌کند. رتبه آر. جی، وسیله سنجش اعتبار علمی پژوهشگران در شبکه اجتماعی ریسرچ گیت است. محققان با به اشتراک گذار تألیفات خود، امکان استفاده از بازخورد فوری همتایان را فراهم می‌آورند. همچنین تألیفات محقق، منبعی جهت کسب اعتبار برای او خواهد بود، چرا که تمامی فعالیت‌هایی که محقق در شبکه ریسرچ گیت انجام می‌دهد، از جمله فاکتورهای افزایش رتبه آر. جی وی خواهند بود چهار فاکتور برای تعیین میزان این نمره حائز اهمیت می‌باشد؛ تعداد تألیفات به اشتراک گذاری شده؛ فعالیت محقق در پرسیدن سؤال؛ پاسخ به سوالات سایرین؛ دنبال کننده‌ها.
  • امتیاز تأثیر مقالات (انگلیسیImpact points) مجموع ضریب تأثی مجلاتی است که مقالات محقق در آن به چاپ رسیده است. در واقع عدد اختصاص یافته براساس کیفیت و کمیت مجله برآورد می‌شود. مجموع این ضریب تاثیرهای مقالات، امتیاز تأثیر مقالات برای هر محقق را مشخص می‌کند.
  • قابلیت داشبورد خدمتی دیگر از این شبکه اجتماعی است، به این صورت که نمایی تصویری از تعداد افرادی که پروفایل و مطالب به اشتراک گذاری شده محقق را مشاهده و با ایشان تعامل برقرار کرده‌اند، در اختیار محقق قرار می‌دهد.
  • استنادات (انگلیسیcitation) یکی دیگر از قابلیت‌های شبکه برای پژوهشگران، امکان نشان دادن استنادات مقالات به اشتراک گذاری شده توسط محققان است. به این صورت که محققان قادرند، منابعی که در تألیفات خود به آنها استناد نموده‌اند و منابعی که مقالات آنها را مورد استناد قرار داده‌اند را در بخش “citation in” و “cited in” به مقاله خود اضافه نمایند. از دیگر قابلیت‌های این بخش این است که شبکه ریسرچ گیت به صورت خودکار، به محض استناد تألیفات توسط سایر محققان، فرد را مطلع می‌کند و استناد صورت گرفته را به تألیف او اضافه می‌کند. در واقع محقق در مورد اینکه چگونه محققان با تألیفات او تعامل برقرار می‌کنند آگاه می‌شود. تعداد و مشخصات مقالات استنادکننده به مقالات محقق، علاوه بر اینکه در صفحه مقالات ظاهر می‌گردد، در پروفایل محقق هم به صورت خودکار می‌آید. از جمله ایمیل‌هایی که از طرف شبکه برای محقق ارسال می‌شود، ایمیل اطلاع‌رسانی ر مورد کسانی است که به مقالات او استناد نموده‌اند و هم اکنون عضو شبکه هستند. با این ایمیل محقق تشویق به”دنبال کردن” استنادکننده‌ها و برقراری تعامل با آنها می‌شود.

روش‌های جستجوی مدارک علمی در ریسرچ گیت

  1. جستجوی ساده(انگلیسیBasic Search): جستجوی آزاد براساس وارد کردن کلیدواژه‌ها، عنوان مدرک، نام نویسنده، نام دانشگاه، و دیگر پارامترها در کادر جستجو و انتخاب گزینه “puplication” از منوی آبشاری سمت چپ کادر.
  2. جستجوی پیشرفته (انگلیسیAdvanced Search)
    1. جستجوی کلیدواژه‌ای
    2. جستجو براساس چکیده مدرک
  3. مرور مدارک براساس الفبای عنوان آنها (انگلیسیBrowse puplication by title) مرور و تورق مدارک براساس حرف اول الفبای عنوان آنها در پایین قسمت جستجوی پیشرفته و با کلیک روی یکی از حروف الفبا و مشاهده عناوین مدارک شروع شونده با آن حرف.
مشاغل

با انتخاب گزینه «مشاغل» در نوار ابزار ریسرچ گیت مشاغلی را براساس اطلاعات پروفایل شخصی کاربر به او توصیه می‌کند یا کاربر می‌تواند عناوین مشاغل مختلفی که به آنها علاقه‌مند می‌باشد را نیز جستجو کند. برای این منظور بهتر است کاربر تمامی اطلاعات راجع به خود را در پروفایل شخصی اش برای دستیابی به مشاغل بهتر قرار دهد.

منابع 

  1.  Alexa, Last Updated October 17, 2016
  2.  بتولی، زهرا (۱۳۹۲). قابلیت‌های شبکه اجتماعی ریسرچ گیت برای پژوهشگران. گفتمان علم و فناوری.
  3.  عرفان منش، محمدامین؛ اصنافی، امیررضا؛ ارشدی، هما(۱۳۹۴). دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی کشور در ریسرچ گیت: مطالعه آلتمتریکس، فصلنامه دانش شناسی

در کار تحقیقی میدانی محقق به صورت میدانی­ خود به جمع آوری مطالب، مصاحبه، مشاهده، آزمایش و… به جمع آوری منابع می پردازد و پس از تهیه منابع مورد نیاز، آن ها را پردازش و تحلیل می­کند و نتیجه می­گیرد.

در کار تحقیقی کتابخانه ای سر و کار محقق با کتاب ها، مجلات و مقالات است. وی ناگزیر باید به صورت منظم و هدفمند به جمع آوری مقدمات و منابع و… بپردازد. اگر به صورت روشمند و منظم کار نکند نمی­تواند مقصد و مطلوب خود را از لابلای انبوه منابع دریابد و مفاهیمی را که نامنظم است به درستی تحلیل کند. از این رو در این جا به صورت بسیار فشرده نکاتی در زمینه طرز تهیه مقالات و پایان نامه ها ارایه می شود. امید است برای خواننده گرامی مفید واقع شود. هدف ما بیان کامل روش تحقیق در چند صفحه محدود نیست، بلکه تنها ارایه چارچوب کلی و راهنمایی در حد ارایه یک کلیشه است و بس.

۱- انتخاب موضوع
موضوع تحقیق انتخابی شما اولا باید مورد علاقه تان بوده و ثانیا در آن مورد معلومات حداقل اجمالی داشته باشید. موضوع انتخابی شما یا باید به نحوی ابهام داشته باشد و شما بخواهید مساله ای را برای دیگران رفع ابهام نمایید و یا این که موضوع مورد نظر شما ابهام ندارد، بلکه ممکن است ده ها کتاب و مقاله در آن مورد به نشر سپرده شده باشد؛ ولی شما روش بهتر و ساختار زیباتر و راه میانبر تری را در زمینه مزبور یافته باشید و ویژگی خاصی را برجسته کنید. هدف تان این باشد که مطالب را به شیوه مناسب تر، منظم تر و احیانا با نتایج بهتری ارایه نمایید.

برای الگو گیری در انتخاب موضوع تحقیق در دوره دانشجویی بهترین منبع مقالات و ( اگر حقوقی باشد) آراء دادگاه ها و اینترنیت است؛ چون مقالات و آراء دادگاه ها و مقالات اینترنتی به ابهامات و موضوعات اخص و معمولا جدید و روز آمد می­پردازد، در حالی که کتاب ها بیشتر به کلیات و مباحث فراگیر سر و کار دارد و وارد موضوعات ریز نمی شود.

۲- تهیه پلان و ساختار کلی:
مطالعات غیر منظم حتی در موضوع خاص وقت تلف کردن است. مطالعات باید در راستای تهیه پلان و همراه با یاد داشت باشد. بهترین منبع برای الگو گیری در تهیه پلان، کتاب ها هستند نه مقالات، که اگر دو یا سه و یا چند کتاب بخوانید چارت اصلی به دست شما می آید. این ساختار حرف نهایی نیست؛ بلکه تنها اسکلت ساختمان تحقیق شما است و ممکن است در جریان تحقیق تغییر پیدا نماید. بهترین پلان ها از دید بسیاری از استادان، پلان فرانسوی به صورت درختی است که تنه درخت دو شاخه دارد و هر شاخه دو شاخه دیگر. امتیاز این شیوه این است که دید کلی از مطلب بیرون می دهد و نمود ظاهری آن هویدا می شود عیب آن این است که بعضا هدف قربانی شکل گرایی می شود. درحالی که بر اساس سایر روش­­ها، برایند مطلب گنگ و خواننده تا پایان تحقیق از درک نتیجه آن عاجز می ماند. اجرای مو به موی این روش توصیه نمی شود ولی در کل رعایت این ساختار و یا کاری شبیه آن بهتر از نمونه ای آمریکای که با شماره گذاری با اعداد است مانند ۱-۱ و ۱-۲و ۱-۱-۱ و …است. {در نمونه پلان فرانسوی تنه درخت تحقیق عنوان کتاب است که به دو بخش و هریک از بخشها به دو فصل و هریک از فصل ها به دو مبحث و… تقسیم می شود}.

پس از مطالعات لازم، عناوینی را که با استفاده از مطالعه اجمالی کتب مربوطه یافته اید لیست کنید و از درشت به ریز به این صورت چارت بندی نمایید البته باید یاد آوری کرد که مهمترین وظیفه در این مرحله تهیه لیستی از عناوین اصلی وحتی الامکان عناوین فرعی تحقیق آتی شما است:

بخش
فصل
مبحث
گفتار
بند ۱-…
الف، ب ….
برخی در این مرحله فصل را در رده نخست و بخش را در رده دوم قرار می دهند که چندان مهم نیست.

۳- جمع آوری و تهیه منابع:
با مطالعه اجمالی در موضوع مورد تحقیق در مرحله نخست کتابها بعد مقالات، آراء و… را طبق شماره لیست کنید و بر اساس همان لیست مطالعه و فیش برداری نمایید. لیست منابع باید با مداد تهیه و تنظیم شده باشد چون ممکن است تغییر کند و کم و زیاد شود و یا مطالبی به صورت ملاحظات به آن افزوده شود. در لیست منابع باید هر منبع با تمام مشخصات از قبیل نام کتاب، نام نویسنده، جلد، مترجم، ناشر، نوبت چاپ، محل نشر، سال نشر، بیاید و شماره گذاری شود تا محقق در مرحله فیش برداری مجبور نباشد در هر ارجاع آدرس کامل بنویسد بلکه با آوردن علائم اختصاری مثلا (ک) برای کتاب و شماره خاص آن و صفحه ای کتاب اکتفا نماید. نکته دیگر این که هرگز به ارجاعات دیگران و نقل قولهای آنان از منابع دیگر اکتفا نکنید، بلکه حتما به خود منابع مادر مراجعه نمایید. زیرا چه بسا که برداشت منبع واسطه اشتباه باشد و یا سلیقه شما فرق کند.

۴- فیش برداری:
نمونه فیش های کوچک معمولی را تجویز نمی شود. برای هر عنوان که در چارت پلان یا طرح تحقیق خود تهیه کرده اید یک برگه کلاسور (یا کاغذ آچهار) در نظر بگیرید که در بالای آن عنوان را بنویسید و در زیر فیش برداری کنید به این صورت که اول کتاب ها را با علامت اختصاری ( ک۱- ک۲- ….) در مرحله بعد مقالات را با علامت اختصاری(م ۱- م۲و…) فیش برداری نمایید. هریک از کتاب ها و مقالات ذکر شده در لیست منابع تان را بر اساس اهمیت، قدمت، و اتقان و دیگر ملاحظاتی که احیانا خود تان دارید، از اول تا آخر بخوانید و به ترتیب ( اول کتاب ها بعد مقالات) در برگه های مورد نظر در زیر عناوین که از طرح مقاله تهیه کرده بنویسید.

۵- نوشتن متن:
پس از تهیه پلان وطرح مقاله و لیست منابع و تکمیل فیش برداری، شروع به نوشتن اصل مقاله نمایید (بدون مقدمه و نتیجه گیری چون مقدمه و نتیجه باید پس از نوشتن اصل مقاله تهیه شود). در هر عنوان از عناوین اصلی و ریز عنوان های یک تحقیق سه چیز فراروی محقق محترم قرار می گیرد که بایستی طرح و بررسی نماید:

الف) طرح مطلب و ارایه فشرده دیدگاه های اندیشمندان مطرح در آن فن.

ب) تحلیل و واکاوی دیدگاه ها و ارایه دیدگاه خود.

ج) جمع بندی مطالب ارایه شده در ذیل آن عنوان.

کل متن تحقیق شما باید از یک سیر منطقی برخوردار باشد؛ به این معنا که بخش یا فصل های آغازین به امور کلیات و عمومی آن موضوع بپردازد و نقش تمهیدی و زیر سازی برای هدف اصلی و سخن اصلی تحقیق شما داشته باشد. در بخش های بعدی یا فصل های میانی مقاله باید آن سخن اصلی و لب مطالب بیان و تحلیل شود. در بخش ها یا فصل های پایانی نیز سیر تحقیق و رساله شما باید رویکرد رو به پایان داشته باشد؛ یعنی اندک اندک دامنه بحث ها را جمع کند.

۶- رفرنس ها و زیر نویس ها:
یادتان باشد که رفرنس و ارجاع دادن به منابع و آثار دیگران ارزش کار شما را نه تنها کم نمی کند بلکه بر گرانسنگی آن می افزاید و نشان می­دهد که شما برای تهیه آن به اندازه کافی زحمت کشیده اید. کپی برداری از نوشته های دیگران بدون ذکر نام مولف اصلی نوعی سرقت معنوی است، ولی لازم نیست هر ایده ای را که به نحوی از نوشته ای­ می­گیرید آن را هم در جمع زیر نویس های خود بیفزایید.

ارایه مطالب به صورت نقل قول از آثار دیگران به دو صورت می باشد:

الف) نقل قول مستقیم :
در صورتی که مطلب ارایه شده از منبع مرجع برای تحقیق شما خیلی مهم باشد بایستی عین آن را به صورت مستقیم داخل گیومه (یعنی علامت« ») در تحقیق خود بیاورید و پانویس بزنید. قابل توجه این که در نقل قول مستقیم نباید افراط شود.

ب) نقل قول غیر مستقیم:
نقل قول غیر مستقیم آن است که فشرده یا برایند مطلب را که محقق دیگر در اثر خود آورده است مطرح کنید و آن را در زیر نویس ارجاع بدهید. ارجاعات شما در زیر نویس به این صورت باشد: نام خانوادگی (بعضی نام را اول می آورد)، نام، نام کتاب، مترجم، جلد، ناشر، محل نشر، سال چاپ، صفحه (اگر تاریخ ندارد بنویسید « بی تا» و اگر بدون نام ناشر است «بی نا» و اگر محل نشر ذکر نشده بنویسید «بی جا». در ارجاع اول به یک منبع، مشخصات باید به صورت کامل بیاید و اگر در موارد بعد باز به همان منبع ارجاع داده می شود باید به حد اقل ممکن در معرفی منبع اکتفا شود. اگر بلافاصله ارجاع داده شده باشد، بنویسید «همان ص…» و اگر با فاصله ارجاع داده شده باشد ابتدا نام و نام خانوادگی نویسنده و صفحه کتاب نوشته می شود و اگر به آثار متعدد از یک نویسنده مراجعه کرده اید در ارجاعات بعدی مجبورید نام و نام خانوادگی نویسنده نام کتاب و شماره صفحه را یاد داشت بفرمایید.
البته راه آسان تر این است که در ارجاعات متن کتاب نام و نام خانوادگی نویسنده، نام کتاب، مترجم، جلد و صفحه کتاب را ذکر کنید. اما باید در انتهای رساله تحقیقی خود حتما باید کتابنامه یا لیست منابع و مآخذ داشته باشید که در آن جا مشخصات کامل اثر و صاحب اثر را بنویسید همانند مورد اول.

زیر نویس ها کار برد های فراوان دیگر نیز دارد که این جا مجال بیان آن نیست مانند: توضیح کلمات و اسامی مغلق، آوردن معادل واژه ها به زبان دیگر، توضیحات ضروری که آوردن آن در متن لازم نیست و…

۷- پیشگفتار
پیشگفتار همانند مقدمه بعد از پایان اصل تحقیق، مقاله یا پایان نامه تهیه می­شود. در پیشگفتار باید مطالب زیر مورد بحث قرار­گیرد:

الف) تاریخچه بحث و سابقه آن.

ب) اهمیت بحث و موضوع مورد تحقیق.

ج) ارایه مسایل و پرسشهای که در تحقیق مطرح شده است. نحوه تهیه منابع و مشکلات موجود در راه تهیه مطالب و بیان تلاشها و همکاری های احتمالی دیگرمحققین.

د) فرضیه یا فرضیه ها در راستای ارایه ضرورت تدوین تحقیق.

ه) تشکر و تقدیر از …

باید توجه داشت که وجود پیشگفتار در هر نوشته ی ضرورت ندارد.

۸- مقدمه:
مقدمه حاوی سلسله مباحث مقدماتی می باشد که مرتبط با مباحث اصلی در تحقیق مطرح است، مانند تعاریف، شبه تاریخچه و… حجم مقدمه با توجه به اقتضای ضرورت و حجم خود تحقیق کم یا زیاد می شود، اما حد اقل موارد زیر باید در آن رعایت شود:

الف) طرح موضوع.

ب) انگیزه انتخاب موضوع.

ج) سولات اصلی تحقیق.

د) هدف از تحقیق و فرضیات مطرح شده اعم از این که مورد قبول نویسنده باشد یا نباشد(جملات اخباری کوتاه که نویسنده در صدد رد یا اثبات آن است).

ه) بیان حدود تحقیق(دفع دخل های مقدر).

و) موانع تحقیق.

ز) تبیین و توجیه پلان.

۹- نتیجه:
گرچه ممکن است شما در امتداد هر یک از عناوین ریز یا درشت تحقیق خود نتیجه گیری داشته باشید، ولی در نتیجه گیری کلی، شما از کل مطالب فشرده و هدف آن را بیان می کنید که در آن دو چیز بیش از همه مهم است:

الف) ذکر خلاصه یافته ها و دستاوردهای تحقیق.

ب) ارایه پیشنهادات و راهکارها که در حقیقت مهمترین بخش تحقیق شما است.

۱۰- فهرست ها:
فهرست مطالب بایستی در آغاز تحقیق بعد از صفحه بسم الله بیاید ولی فهرست منابع و دیگر فهرست ها در آخر ذکر می­شود. در صدر منابع، فهرست کتاب ها قرار می­گیرد. از میان کتاب ها به صورت الفبایی دانشنامه ها و کتب مرجع جدا می­شود. کتب چاپ شده به زبان های مختلف از همدیگر تفکیک می­شود. پس از کتاب ها پایان نامه ها و سپس مقالات و آن گاه اگر متن حقوقی است قوانین و آرای قضایی و دیگر منابع و مآخذ آورده می­شود. در منابع باید تمام جزییات ذکر شود.

فهرست صفحات مربوط به خود فهرست و پیشگفتار با حروف ابجد است و بعد از آن جزء مقاله و به صورت معمول با عدد می­باشد.

۱۱- متفرقه:
الف) فهرست علایم اختصاری استفاده شده در تحقیق قبل از فهرست اصلی و قبل از مقدمه آورده شود.

ب) آوردن پیشگفتار اختیاری است. پس از پیشگفتار واره نامه و چکیده در حدود ۱۵۰ الی ۲۰۰ کلمه.(چکیده چیزی شبیه نتیجه گیری و عصاره مقاله شما است، طوری که اگر بنا باشد مقاله شما در یک پاراگراف معمولی بیان شود، همان چکیده است.)

ج) صورت کلی تحقیق بدین شکل اسکلت بندی شود:

۱٫ عنوان پشت جلد،

۲٫ صفحه بسم الله،

۳٫ صفحه تقدیر و تشکر و تقدیم( اختیاری)،

۴٫ صفحه یا صفحات فهرست.

۵٫ پیشگفتار (اختیاری).

۶٫ واژه نامه (آوردن و تبیین واژه ها و کلمات کلیدی، پرکاربرد و یا مغلق).

۷٫ چکیده (اختیاری).

۸٫ مقدمه.

۹٫ متن تحقیق.

۱۰٫نتیجه.

۱۱٫فهرست منابع.

منابع (به ترتیب الفبایی و نام خانوادگی نویسنده و دیگر نکته های که بیان شد).

در منابع کتابنامه آخر تحقیق، تمامی کتب و منابعی که به آن ها مراجعه کرده اید باید لیست شود اعم از این که از آن ها فیش برداری شده باشد یا خیر. کتابنامه بدین صورت لیست شود: نام، نام خانوادگی، نام کتاب، نام مترجم، جلد، ناشر، محل نشر، سال نشر، ذکر صفحه لازم نیست.


تاریخچه ISI

مؤسسه اطلاعات علمی یا ISI (Institute for Scientific Information)‏ موسسه‌ای با تمرکز بر علم‌سنجی و انتشارات علمی است که در سال ۱۹۶۰ توسط یوجین گارفیلد تأسیس شد. این مؤسسه توسط مؤسسهٔ علمی تامسون در سال ۱۹۹۲ خریداری و به‌عنوان Thomson ISI شناخته شد و اکنون نیز با نام Thomson Scientific شناخته شده است. این مؤسسه بخشی از شرکت Thomson Reuters است.
مؤسسهٔ ISI خدمات مربوط به پایگاه‌های دادهٔ فهرست کتاب‌ها و مقالات را ارائه می‌دهد. به‌طور اختصاصی این خدمات نمایه‌سازی نقل‌قول‌ها و تحلیل آنها است که توسط خود گارفیلد پایه‌گذاری شده است. این خدمات شامل نگهداری داده‌های نقل‌قول‌های مقالات هزاران نشریهٔ دانشگاهی است. این خدمات از طریق سرویس پایگاه دادهٔ ISI’s Web of Knowledge در دسترس است. این پایگاه داده به پژوهشگران این امکان را می‌دهد که بداند کدام مقاله‌ها بیشتر مورد ارجاع قرار گرفته و چه مقالاتی از این مقاله مطلبی را نقل‌قول کرده‌اند.
آی‌اِس‌آی، سالانه گزارشی را تحت عنوان گزارش استنادی مجلات علمی را که با سرواژه جِی‌سی‌آر (Journal Citation Reports)‏ معروف است ارائه می‌کند که در آن مجلات نمایه‌شده در بانک اطلاعاتی خود را بر اساس شاخصی با عنوان ضریب تاثیرگذاری رتبه‌بندی می‌کند. در حال حاضر ضریب تاثیرگذاری یکی از شاخص‌های اصلی برای اعتبار علمی مجلات علمی محسوب می‌شود.
موسسه اطلاعات علمی هر سال به بررسی تمامی مجله های علمی انگلیسی زبان می پردازد و بر اساس معیارهایی که دارد تعدادی نشریه را به عنوان نشریه های معتبر معرفی می کند. تعداد مجله هایی که هر سال معرفی می شوند، متفاوت است. گاه یک نشریه در فهرست آی اس آی قرار می گیرد و همین نشریه ممکن است سال آینده در فهرست مورد نظر جایی نداشته باشد. در حال حاضر حدود ۲۰ هزار مجله در فهرست آی اس آی قرار دارد و حدود ۲ هزار مجله نیز هر سال به این فهرست افزوده می شود.

موسسه اطلاعات علمی ( Institute for Scientific Information )

بانک اطلاعات ISI مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجلات علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد.
هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می گذارد. ازجمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتی ISI ، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقالات چاپ شده در آن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشرآن می باشد.
لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرد بلکه با بررسی مجموع عوامل یک امتیاز کلی داده خواهد شد. از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقالات، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می رسد اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجلات علمی در ISI نمی توانند عناوین و منابع بکاررفته در مقالات را به زبان انگلیسی ترجمه کنند. داوری علمی و تخصصی مقالات چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می باشد که گویای اعتبار و غنای علمی مجله است.

ارجاع به خود یا self citation چیست؟

اگر منابع ذکر شده در مقاله٬ پژوهش نویسندگان خود مقاله باشد٬ این کار از ارزش مقاله می کاهد زیرا جنبه بین المللی بودن آن را ضعیف می کند. درجه ارجاع به خود مجلات ISI معمولا کمتر از ۲۰٪ است.
ضریب تاثیر یا درجه تاثیر یا Impact factor چیست؟
این عامل همه ساله توسط ISI برمبنای ارجاعات به هر یک از مجلات علمی آن محاسبه می شود و نتیجه در گزارشات ارجاع مجله یا Journal Citation Reports یا به اختصار JCR ٬ منتشر می شود. این ضریب٬ نه برای مقاله یا نویسنده٬ بلکه برای مجله محاسبه می شود. محاسبه برمبنای یک دوره سه ساله صورت می گیرد. فرضا اگر در سال ۸۴ جمعا ۴۰ ارجاع به یک مجله صورت گرفته باشد و در آن مجله در سال ۸۲ تعداد ۲۶ مقاله و در سال ۸۳ تعداد ۲۴ مقاله چاپ شده باشد٬ ضریب ارجاع آن مجله٬ از تقسیم ۴۰ بر ۵۰ به دست می آید که ۸/۰ است. یعنی به طور متوسط٬ هر مقاله آن نشریه ۸/۰ مرتبه مورد استناد مقالات دیگر قرار گرفته است.

ISI بودن یک مجله را چگونه تعیین کنیم؟

بهترین راه٬ مراجعه به سایت هایی نظیر تامسون است. زیرا همچنان که گفته شد٬ هم تعداد مجلات زیاد است و هم ISI محسوب شدن یک مجله ممکن است همیشگی نباشد. هر نشریه با هر امتیاز علمی در کشور چاپ شود اگر ضریب تأثیرش صفر باشد، در این پایگاه قرار نمی گیرد. متأسفانه، در حال حاضر تمامی نشریات ایرانی دارای ضریب تأثیر صفر بوده و جایی در این پایگاه ندارند.
چگونه بدانیم که یک مجله در ISI ایندکس شده است یا نه؟
برای اینکه بدانیم آیا یک مجله درجۀ آی اس آی دارد یا نه؟ (توجه: جستجوی خود سایت تامسون رویترز زیاد دقیق نیست و گاهی وقت ها نام نشریات را نمی آورد) کافی است که نام نشریه را به این شکل در Google وارد کنیم:
“Journal Name” site:thomsonreuters.com
برای مثال
“JOURNAL OF BANKING & FINANCE” site:thomsonreuters.com
یا اینکه به جای نام مجله، ISSN مجله را واردجستجوگر Google می کنیم:
“ISSN: 0378-4266” site:thomsonreuters.com
که نتیجه جستجو در زیر مشاهده می شود
Journal Search – Science – Thomson Reuters
Science thomsonreuters.com … Site. Client. proxystylesheet. Output. Search. allAreas … JOURNAL OF BANKING & FINANCE. Monthly: ISSN: 0378-4266: ELSEVIER SCIENCE BV, PO BOX 211, AMSTERDAM, NETHERLANDS, 1000 AE. Coverage …
science.thomsonreuters.com/cgi-bin/jrnlst/jlresults.cgi?…
برای جستجوی الفبایی نیز از لینک زیر استفاده نمایید:
scientific.thomsonreuters.com


در این مقاله ضمن تعریف impact factor، نحوه محاسبه و نکاتی درباره اعتبار و نحوه استناد به آن توضیح داده می شود.

عامل تاثیر یا Impact Factor چیست؟

ارزش یک مقاله بر مبنای میزان تاثیر آن بر مقالات بعدی تعیین می شود. عامل تاثیر impact factor که معمولا به صورت IF نشان داده می شود، حاصل نسبت تعداد استنادها به تعداد مقالات چاپ شده در ۲ سال قبل است که معرف این تاثیر است. در واقع عامل تاثیر یک شاخص کمی است که میزان مراجعه در سال های بعد به مقاله را نشان می دهد. به بیان ساده تر IF بیان‌گر آن است که به طور متوسط، هرمقاله منتشر شده در یک مجله چند بار مورد ارجاع قرار گرفته است.

ایمپکت فاکتور به وسیله Eugene Garfield بیانگذار موسسه تامسون ISI که بخشی از تامسون رویترز است در دهه ۱۹۶۰ بنیان گذاری شد. ایمپکت فاکتور مجلات هر ساله برای مجلاتی که در لیست مجلات تامسون رویترز قرار دارند تعیین می شود. در پایان هر سال، مجله های تحت پوشش فهرست نویسی ISI که در فهرست وبگاه علم Web of Science=WOB قرار گرفته اند، ارزیابی می شوند. این موسسه هر سال در ماه ژوئن (ماه ۶ میلادی) ایمپکت فاکتورهای مجلات در سال قبل رادرگزارشات ارجاع مجله یا Journal Citation Reports,JCR، منتشر می کند. این ضریب، نه برای مقاله یا نویسنده، بلکه برای مجله محاسبه می شود. شاخص Impact factor به شما کمک می کند که ارزیابی مناسبی از ژورنال بویژه هنگامی که با ژورنالهایی در زمینه یا رشته مشابه مقایسه میشود داشته باشید.

نحوه محاسبه IF:

Impact Factor  فقط درمورد نشریات نمایه‌شده در بانک اطلاعاتی Web of Science و توسط موسسه ISI  برای بیش از ۱۱۰۰۰ مجله محاسبه و منتشر می‌شود. به‌این ترتیب فقط مجلات ISI دارای Impact Factor واقعی هستند. محاسبه بر مبنای یک دوره سه ساله صورت می گیرد. IF ژورنال x از تقسیم نمودن تعداد موارد ارجاع به مقالات دو سال گذشته آن ژورنال (x) در سال جاری در تمامی ژورنالها، به تعداد مقالات منتشر شده در ژورنال (x) در بازه دو سال گذشته حاصل می آید. فرضا اگر در سال ۸۴ جمعا ۴۰ ارجاع به یک مجله صورت گرفته باشد و در آن مجله در سال ۸۲ تعداد ۲۶ مقاله و در سال ۸۳ تعداد ۲۴ مقاله چاپ شده باشد، ضریب ارجاع آن مجله، از تقسیم ۴۰ بر ۵۰ (۲۴+۲۶=۵۰) به دست می آید که ۰٫۸ است. یعنی به طور متوسط، هر مقاله آن نشریه ۰٫۸ مرتبه مورد استناد مقالات دیگر قرار گرفته است.

نحوه دسترسی به IF مجلات:

برای مشخص سازی ضریب تاثیر IF یک مجله می توان به سایت مربوطه به آن مجله مراجع کرد و اطلاعات لازم را بدست آورد. همچنین برای جلوگیری از هرگونه سوء استفاده می توان از سایت های معتبری چون SJR , Bioxbio استفاده نمود.

SJR: www.scimagojr.com
Bioxbio: www.bioxbio.com

CiteFactor: www.citefactor.com

چند نکته:

IF  معیار ارزیابی ژورنالها در یک زمینه یا رشته خاص با یکدیگر میباشند. بنابراین هرگز نباید IF یک ژورنال پزشکی به طور مثال رشته داخلی را با IF یک ژورنال دندانپزشکی مقایسه نمود.

برخی مجلات مقالاتی را چاپ می کنند که حالت Review دارند. IF این مجلات معمولا بسیار بالاتر از مجلات دیگر در یک رشته خاص میباشد. از جمله این مجلات می توان به Annual Review of Cell and Developmental Biology ‏ و Annual Review of Genetics اشاره نمود.

هرچند IF یک ژورنال میتواند به عنوان معیاری جهت تخمین ارزش متوسط مقالات آن ژورنال به کار رود ولی بایستی در نظر داشت تعداد ارجاعات به مقالات مختلف یک ژورنال می تواند بسیار متفاوت باشد. به عبارت دیگر توزیع فراوانی ارجاع به هر مقاله در یک ژورنال به هیچ عنوان یک توزیع نرمال نمیباشد. به طور مثال بیش از ۹۰ درصد IF ژورنال بسیار معتبر Nature درسال ۲۰۰۴ به ۲۵ درصد مقالات منتشر شده دراین ژورنال بازمی گشت.

IF  هرچند یک شاخص کمی علم سنجی است که می‌تواند معیاری برای سنجش کیفیت نشریات باشد اما به دلیل محدودیت‌های که دارد نباید آن را به تنهایی شاخصی برای ارزشیابی و سنجش کیفیت مجلات دانست.